heuvels en kleine wegverzakkingen

2008 was een raar jaar. En als ik heel eerlijk ben, was het ook niet een al te best jaar.
Het was heus niet alleen maar kommer en kwel, ik heb ook mooie momenten meegemaakt, maar toch, overall gezien was het geen jaar dat ik zou willen over doen.

Elke keer als ik dacht dat ik in rustig vaarwater was beland, begon het weer te stormen. Hoe goed ik ook in mijn achteruitkijkspiegels had gekeken, ik had het niet kunnen zien aankomen. De storm kwam uit de dode hoek en schopte mijn leven overhoop.

Het waren niet alleen externe factoren die het moeilijk maakten. Zelf maakte ik ook een aantal fouten. Ik ben ook maar een mens en sommige dingen had ik anders aan moeten pakken. Helaas is het leven geen computerspel waarin je soms een level over kan doen. Weer opnieuw beginnen, dat kan wel. Dat kan altijd.

2008 was een raar, naar en een zwaar jaar. Het heeft me uitgeput. Elke keer weer omhoog kruipen na een storm, kost energie en kracht.
De energie en kracht bleek ik te hebben en daarmee bleek 2008 ook een leerzaam jaar te zijn. Ik heb meer energie en kracht in me dan ik zelf dacht dat ik had.

Niet alleen voor mij was het een heftige tijd. Voor mijn komende verjaardag nodigde ik mijn negen dierbaarste vrienden uit en van die negen is er maar een die in 2008 geen enorme tegenslagen te verwerken heeft gehad. Ouders werden ziek, werden beter of overleden plotsklaps. Er verongelukte een vriendin, relaties werden verbroken, banen werden verloren en als klap op de vuurpijl werd een huis verwoest.

"Ik zou nooit wijn uit 2008 bestellen", zei ik tegen vriendin J.
Daar kon zij zich alleen maar bij aansluiten.

"Als het leven alleen maar uit ups zou bestaan, zou er geen zak aan zijn," zei vriendin L.
En dat is ook zo. Je moet door dalen heen om van de heuvels te kunnen genieten. Alleen maar dalen en bergen is te bipolair. Heuvels zijn okay. Of kleine wegverzakkingen. Daar wil ik het ook nog wel mee doen.

Dus wens ik mezelf voor 2009 heuvels en kleine wegverzakkingen toe. Geen stormen meer, die uit dode hoeken komen, louter nog briesjes.
En dat wens ik iedereen natuurlijk toe. Maak er een heuvelachtig jaar van. Een goed uiteinde en tot in 2009!

herfst 2008, omgeving thuis thuis

Mijn broertje / mijn zusje

Het is 1982 en ik ben acht. Het is een spannende avond want vanavond is de nieuwe Kinderen voor Kinderen op tv. Daar hebben mijn klasgenootjes en ik het al weken over gehad op school. Welke onderwerpen zouden er nu in zijn? Kinderen voor Kinderen was toen nog een happening. Tja, wat wil je, er waren nog maar twee netten.

Ik weet het niet meer zeker, maar waarschijnlijk stond ik bij de begintune luid mee te zingen. Mijn armen in de lucht. Net zoals de kinderen op tv. Dat deed ik tenminste wel altijd als de plaat op stond.
Liedjes als 'ha ha ha je vader', 'johnny mijn ponny' en 'kerstmis' passeerden de revu. Stuk voor stuk allemaal fantastisch. Grappig, leuk, geweldig. En dan opeens een zielig onderwerp. 'Mijn broertje'. Een meisje of jongetje, ik weet het niet meer, vertelt aan de presentator over zijn of haar gehandicapte broertje. Ik herken het. Daar had ik kunnen zitten. Want ook mijn zusje is geestelijk gehandicapt.
Ik roep mijn ouders die nog in de keuken zitten. Dit moeten zij ook horen. Ze komen en samen zitten we nu doodstil voor de tv.
Het meisje begint het liedje te zingen en alles klopt. Dit is ook ons verhaal. Als het liedje afgelopen is zie ik dat mama een traantje wegpinkt en papa lijkt wel een standbeeld. We zijn stil en zeggen niets tegen elkaar.

Het is het eerste liedje dat me raakt. Het eerste nummer waar ik alles in herken. Het eerste liedje dat ik woord voor woord uit mijn hoofd leerde en op mijn kamer voor de spiegel oefende precies zoals het meisje van Kinderen voor Kinderen het had voorgedragen. Het eerst liedje dat me kan troosten en me dierbaar is.
Mijn zusje is geen broertje en mijn zusje is geen mongool. Maar ook wij spreken thuis een eigen taal. En ook wij zien dat buitenstaanders niet goed weten hoe ze met haar en met de situatie om moeten gaan. Mensen die schrikken. Of mensen die overdreven medelijden tonen. Man, wat doet dat pijn. Medelijden is bijna erger dan negeren.
Mijn zusje woont thuis bij mijn ouders. Maar er zal een dag komen dat dat niet meer gaat. Ik weet dat mijn ouders die dag heel lang zullen uitstellen. En dat ze er alles aan zullen doen om haar zo lang mogeljk thuis te houden. Het is de dag waar we bijna nooit over spreken, maar waarvan we allemaal weten dat die ooit zal komen.

Vroeger kon ik 'mijn broertje' honderd keer draaien. Nu word ik verdrietig als ik het nummer hoor. Omdat ik nu veel beter besef wat huize Bos en Brem in houdt. En omdat ik me nu nog meer realiseer dat het hebben van een zusje zoals de mijne moeilijk is, maar dat het voor mijn ouders nog veel zwaarder is. Hoe blij ze ook is, hoe intens ze ook van de kleine dingen geniet, ze is altijd een zorg.
Gelukkig zijn mijn zusje en ik gezegend met ouders die fantastisch kunnen zorgen.

het kutwijf

Voor de Albert Heijn stond ik op een vriendinnetje te wachten.
Er kwamen drie meisjes aan lopen. Het model tussen servet en tafellaken. Eigenlijk geen meisjes meer, maar nog lang geen vrouwen.

Ik stond te sms'en, maar observeerde ondertussen de meisjes. Het leek alsof ze een dresscode hadden afgesproken.
Alle drie een bruin Louis Vuittonnetje aan de arm, alle drie een glanzend jack met bontkraag, alle drie lagen foundation, mascara en lipgloss, alle drie een skinny jeans en alle drie Uggs, maar dan wel in verschillende kleuren.

Voor elke amateur voyeur psycholoog zou de conclusie duidelijk zijn. Het meisje met het zwarte jack, de gouden Uggs en de lange donkere krullen, tevens het mooiste meisje, dat was de baas. Zij praatte en de andere twee luisterden. Het blonde meisje met het bruine jack was ook nog wel populair, maar het andere donkere meisje met de roze Uggs aan, hing er eigenlijk maar een beetje bij.

"Dussss", hoorde het zwarte jack zeggen. "Ik wil een blikje Red Bull. Light hè. Niet vergeten", zei ze streng tegen de roze Uggs, die daarop knikte.
Het zwarte jack stak een sigaret op, keek in haar pakje en zei toen: "En sigaretten. Marlboro Mediums, dus geen lights of gewone".
"Maar wat als ze het niet geven", vroeg het bruine jack.
"Dan gaan we naar de Ako", zei het zwarte jack vastbesloten. "Jij moet toch ook nog sigaretten?"
Het bruine jack beaamde dat.
"En ik krijg trouwens altijd. Dat weet je toch", voegde het zwarte jack er nog aan toe.
"Jaha", giegelde de andere twee terwijl ze aanstalten maakten om de Albert Heijn in te gaan.
"Nog een ding", zei het zwarte jack terwijl ze naar beneden keek. "Die roze Uggs van jou. Dat kan echt niet meer. Je bent toch geen twaalf", zei ze bitchy.
Eerst keek de roze Uggs beteuterd en toen herstelde ze snel. "Weet ik toch", zei ze stoer. "Maar die andere waren vies, die moet mijn moeder schoonmaken".
"Oh gelukkig. Want ik wil echt niet meer dat je die op straat draagt waar ik bij ben".

'Wat een kutwijf', dacht ik. 'Wat een intens kutwijf'.
'De roze Uggs waren inderdaad kinderachtig, maar toch. Laat dat kind lekker dragen wat ze wil. En als je kritiek hebt, geef het dan subtieler', wilde ik haar het liefst toesissen.
Maar dat deed ik natuurlijk niet. Ik keek op mijn horloge en de straat in om te kijken of ik te vroeg was, of vriendin te laat. Ik was te vroeg. En dus keek ik nog maar eens naar het zwarte jack.
Die stond op haar beeldschoonst toch onzeker te wezen. Zo in haar eentje. Nerveus maakte ze met haar vinger pijpekrullen in haar haar en ze stak nog maar eens een sigaret op. Ze draaide een rondje en zag toen de straatkrantverkoper met zijn hondje. De hond had een van zijn pootjes in verband.

"Hé", zei ze verbaasd tegen de zwerver. "Wat is er met dat pootje". Ze probeerde het met een Amsterdams accent te zeggen, maar daar slaagde ze niet in. Het Amsterdam Zuid droop er vanaf.
"Hij is door een andere hond gebeten", zei de zwerver.
"Ben je met hem naar de dierenarts geweest", vroeg het zwarte jack ongerust.
De zwerver knikte.
"Oh gelukkig". Ze draaide nog wat met haar vinger aan haar krullen en haalde toen haar portemonnee tevoorschijn. Ze liep mijn kant op en ging naast me op een fietsenrek hangen. Ze rommelde wat in het kleingeldvakje en keek teleurgesteld. Toen pakte ze haar telefoon en zette die aan haar oor. Ze wachtte tot de ander opnam, begroette de ander niet, maar begon meteen te praten: "Ja. Kan je ook een blikje hondevoer meenemen. Of twee blikjes".
De ander, waarschijnlijk de roze Uggs, zei wat terug waarop ze meteen antwoordde: "Ja hondevoer ja. En doe ook maar brokjes. Vertel ik zo wel".
Ze drukte haar telefoon uit en keek tevreden naar het toestel.

'Wat een lief kutwijf', dacht ik. 'Wat een intens lief kutwijf'.

Goda Havez mama bezork

Ze groeide op in Perzië, het land dat later Iran zou gaan heten.
Vrouwen hadden in die tijd niet veel te willen, geen keuzes en geen opleiding. Ze werd op haar 14e dan ook uitgehuwelijkt aan mijn bab bezork, een man van bijna twintig jaar ouder.
Hij was een goede match volgens haar ouders. Het kwam niet in haar hoofd op om tegen te sputteren, elk meisje werd uitgehuwelijkt, dus ook zij. Maar eigenlijk wilde ze niet. Ze wilde nog zo veel. Reizen, leren, werken, leven. Ze had geen keuze, op haar 14e stond ze onder de choepah en zag ze haar man.

Het was geen goed huwelijk. Perzische mannen konden legitiem vreemdgaan en mijn oma had te veel eigen wil en mening om alles te tolereren.
Ze deed het wel, maar de last drukte op haar schouders. Een keuze had ze toch niet. Op haar vijftiende baarde ze haar eerste kind en er zouden er nog vijf volgen.
Haar destinatie was om een goede moeder te zijn en dat was ze ook. Al haar liefde, en ze had veel liefde, gaf ze aan haar kinderen.

Mijn opa had een voorzienende blik. Hij wist dat de situatie in Perzië geen stand zou houden. Hij voelde dat er een dag zou komen zijn land, niet meer het land zou zijn waar hij zo van hield. Hij besloot dat mijn oma in de VS moest gaan wonen met de twee jongste kinderen, waaronder mijn vader. Ze moest daar een leven gaan opbouwen en als hij alles in Perzië zou hebben afgerond, zou hij volgen.
Zo geschiedde. Mijn oma, oom en vader verhuisde naar Amerika waar de kinderen naar de middelbare school gingen.
Voor mijn oma was het een bevrijding. Ze huurde een appartement, leerde lezen en schrijven en ging zelfs werken. Dat laatste zou ze tot haar 85e blijven doen.

Perzië en zijn shah viel, maar dat was pas in '77. Toen ik zelfs al geboren was. Mijn familie nam een van de laatste vluchten uit het land dat in brand stond en ging op weg naar het land van de onbegrensde mogelijkheden.
Naar mijn oma die daar inmiddels een heel leven had opgebouwd. Die daar een huis had, vrienden en werk. En die daar een huis gehuurd had naast het hare. Want ze had besloten dat mijn opa niet meer bij haar mocht wonen. Hij mocht elke dag bij haar eten, overdag dronk hij thee bij haar aan tafel, maar slapen dat deed hij maar in zijn eigen bed en huis.
Het was de belangrijkste beslissing die ze voor zichzelf nam. Het was haar beslissing. Het was de beste beslissing die ze ooit nam. Mijn opa en oma waren nog wel getrouwd, maar geen echtpaar meer. Langzamerhand werden ze vrienden. Vrienden die konden praten, lachen en de kinderen en kleinkinderen, vrienden en familie konden ontvangen. Het huwelijk was niet geslaagd, maar vrienden zouden ze tot mijn opa's dood blijven.

Ze wilde helder sterven. De morfine die haar was aangeboden, sloeg ze af. "Ik ben niet bang voor de dood", had ze haar kinderen toevertrouwd.
Donderdagavond waren al haar kinderen, op mijn vader na, bij haar. De volgende dag zou ze met mijn tante mee naar huis gaan om daar te sterven.
Ze had van iedereen al afscheid genomen. Iedereen had haar verteld dat ze van haar hielden en andersom had zij dat ook gedaan.
Die nacht stierf ze. Helder, zoals ze zelf gewild had. Volgens mijn ooms en tantes had ze een gelukzalige blik op haar gezicht. Ze zag er koninklijk uit.

Gisterochtend wat voor mijn vader, moeder, zusje en mij, gistermiddag was, belden ze ons om het te vertellen. Papa was net te laat om haar nog te zien.

Ze was niet bang voor de dood en ze hoefde dat ook niet te zijn.
Mijn mam bezork was voor iedereen goed. Iedereen was altijd welkom en ze hielp mensen die in de problemen zaten.
Ze had enorm veel liefde in zich en gaf meer dan ze ooit ontving.
Ik weet zeker dat ze nu op een goede plek is.
Goda Havez mama bezork *
Je leeft door in vijftig nakomelingen, die je stuk voor stuk enorm gaan missen.

* Tot ziens oma

het kleine dode muisje en mijn mam bezork

"Papa gaat vrijdag naar Amerika. Oma is aan het sterven. Hij wil nog een keer afscheid nemen en blijft dan voor de begrafenis", zegt mama.
Een aantal weken geleden ging mijn vader ook al naar Amerika omdat het heel slecht mijn perzische oma ging en hij haar nog wilde zien.

Ik laat het nieuws even op me inwerken en zeg niets.
Mijn moeder praat door. "Ze wil niet meer. Ze heeft pijn en zo wil ze niet verder. Ze vind het goed zo. Ze kan nu ook niet meer praten".

Met mijn perzische oma, mijn mama bezork, grote mama zoals de perzen oma's noemen, heb ik nooit echt kunnen praten.
Haar engels is niet al te best, mijn Farsi en Iwriet zijn niet echt top. Gesprekken bleven bij 'Chetori (hoe gaat het)?', 'Gorbinishbaram' (ik zou sterven voor jou) en 'I love you and I miss you'.
De belangrijkste dingen hebben we tegen elkaar gezegd, maar stiekem benijd ik mijn neefjes en nichtjes die wel Farsi kunnen en hele gesprekken met haar voeren. En nu ze niet meer kan praten, doet het nog meer pijn. Dat we nooit echt met elkaar gesproken hebben.

Ik slik de brok in mijn keel weg, maar de tranen blijven uit.
"Wat ontzettend naar allemaal", prevel ik.
"Ja, dat is het", zegt mama. "Vooral voor papa omdat hij altijd zo ver weg is. Ik wilde er ook graag naar toe, maar er moet iemand bij je zusje blijven".
"Tja", zeg ik en ik bedenk me dat ik er ook wel naar toe had gewild.
"Aan de andere kant en dat zegt papa ook, ze is 95, ze heeft een prachtig leven gehad en bijna vijftig kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen, het is haar tijd ook wel een beetje".
"Weet ik", zeg ik. "Maar toch".

Als we ophangen, wensen we elkaar sterkte. Ik staar wat voor me uit. Peil mezelf hoe ik me hierover voel. Ik ben verdrietig. Normaal kan ik al bij een film huilen om de trailers, nu blijven mijn ogen droog.
Ik pak mijn mobiel en bel mijn vader. Ik weet niet wat ik tegen hem moet zeggen.
"Sterkte pap", stotter ik.
"Ja jij ook", zegt hij en ik hoor de snik in zijn stem. "We bellen nog wel K, ik moet nu bij een afspraak naar binnen".
"Okay", antwoord ik en ik wens hem nogmaals sterkte.

Niet lang daarna vangt Mr. Bojangles een muis. Waarschijnlijk had het arme beestje meteen een hartstilstand want hij is meteen dood.

's Avonds komt vriend S eten.
"Mijn oma ligt op sterven", zeg ik als ik de wijn inschenk.
"Wat naar", antwoordt hij. Nog steeds ben ik er best nuchter over. Ik vertel hem hoe het zit en vertel dat Bojangles een muis had gevangen.

Een half uur later horen we lawaai uit de keuken. Ik ga kijken en zie dat Bojangles weer een muis heeft.
"Hij heeft weer een muis", roep ik naar S.
"Wow", roept S terug.
"Kun je even helpen", vraag ik.
"Ik ben ook geen held met muizen K", roept S vanachter de computer.

We beslissen dat het grote zwarte loeder de muis eerst maar moet vermoorden want dat lijkt ons in dit geval het meest humaan. Zo lang zal het niet duren, concluderen we, maar het duurt veel langer dan we dachten.
Elke keer als ik ga kijken, zie ik dat de muis nog leeft en Mr. Bojangles met hem aan het spelen is.
Ik weet niet wat ik er mee aan moet. Dit kleine muisje is duidelijk een vechter.
Langzaam kruipt hij over de vloer. Zijn kleine lijfje lijkt te rillen "Rotbeest", sis ik naar Bojangles.

"Ga jij nou eens kijken", zeg ik twintig minuten later tegen S.
Het is al even rustig in de keuken en ik wil de dode muis graag uit mijn huis.
"Volgens mij is hij dood", zegt S terwijl hij de keukendeur opent.
Ik kom ook kijken en Bojangles ligt languit op de grond met voor zich het muisje.
"Oh nee", zegt S. "Hij beweegt toch nog".

Maar ik heb er genoeg van. Dood of niet. De sadist mag het arme beestje niet verder martelen. Ik weet dat het de natuur is. Maar soms vind ik de natuur niet leuk.
Ik pak een plastic zakje en pak daarmee het muisje op. 's Middags had Bojangles nog naar me gegromd toen ik de muis wilde pakken, nu laat hij mij gewoon mijn gang gaan.
"Ik ga hem buiten in de stortkoker gooien S", zeg ik terwijl ik de voordeur open doe en de trap afloop.
"Sorry muis", zeg ik tegen het beestje in het tasje. "Dood ga je toch wel, maar ik vind het zielig dat je zo geleden hebt. Ik hoop dat het nu snel over is", prevel ik als ik het halfdode muisje in de stortkoker gooi.

S en ik drinken nog een wijntje en kijken wat tv. Bojangles doet met een balletje voor aan Bing hoe hij de muis geterroriseerd had.
Nadat S is weggegaan, poets ik meteen mijn tanden om naar bed te gaan.
De hele tijd zie ik het kleine muisje voor me.
In bed nog steeds. Ik zie hem vechten en rillen. Ik zie hem langzaam kruipen en zijn kleine zwarte kraaloogjes.
'Ik hoop echt dat hij snel is doodgegaan', zeg ik tegen mezelf.
En dan begin ik te huilen. Om het muisje. Om vriendinnen die vriendinnen verloren, om de vriendin wiens vader gaat overlijden en om mijn oma.
Mijn lieve sterke mam bezork. Mijn grote mama met haar ijzersterke geest en haar lichaam dat niet meer wil. Mijn oma die ik altijd een beetje mis, maar nu voor altijd zal gaan moeten missen.
Met wie ik nooit goed kon praten, maar met wie ik nu nooit meer zal kunnen praten.
En terwijl ik me dat allemaal bedenk en de tranen volop over mijn wangen lopen zie ik de parallel met het muisje. Want ook voor haar, hoop ik dat het geen lange lijdensweg wordt. Ik hoop dat ze zo pijnloos mogelijk, rustig en snel kan sterven. Niemand zou moeten hoeven lijden.

vriend(inn)en

Vorige week verloor een van mijn liefste vriendinnetjes een heel goed vriendinnetje.
34 en plotseling was het voorbij. 'Uit het leven gegrepen', zoals 'ze' zeggen.
Ik kende haar niet, maar J heeft ontzettend veel over haar verteld en dat maakt haar heel tastbaar.
Bovendien is J's verdriet mijn verdriet. Hoe groot ze zich ook houdt, ik voel haar pijn.

Vanavond belde ik haar en toevallig fietste ze net in de buurt. Ik kwam net van yogha en had gegeten met vriendinnen en zat net in mijn yoggingpak op de bank.
"Kom dan langs", zei ik.
"Staat de wijn koud", vroeg zij.

De wijn stond koud.

We praatten. Over E. Over E's gezin. Over ons. Over waar we tegen op zien. Over waar we van genieten.
Over het leven. Over het leven dat er niet meer is.
We knuffelden bij het afscheid.
Ik vond het fijn haar bij mij te hebben.

Het is allemaal zo simpel. Het leven is heel kort. Het leven kan opeens over zijn. Zonder dat we het zelf door hebben.
We moeten genieten. Van wat we wel hebben.
We moeten genieten van het feit dat we nu elkaar nog hebben.
We moeten niet bang zijn voor wat komen gaat.
We moeten leven en genieten van het leven in het nu.

Lieve J,
Je gaat een moeilijke week tegemoet.
Zoals ik al schreef: Jouw verdriet is mijn verdriet.
Ik denk aan je en ik ben er voor je.
Ik ben zo blij met vriendinnetjes en vriendjes zoals jij. Je kan het niet vaak genoeg zeggen: Lieve vriendin J, vriendin D, vriendin DK, vriend L, vriendin E, vriend T, vriendin M, vriendin PS, vriendin L, vriend S en vriendin A, ik hou van jullie.
Maar deze is speciaal voor jou J.
Sterkte en alles komt goed.
Liefs!

hoe de rijken arm kunnen zijn

De zon schijnt maar de straten zijn nog nat van de sneeuw die die ochtend gevallen is.
Ik loop door een van de duurste straten van Amsterdam. Het is een beetje om van waar ik naar toe moet, maar ik vind het stiekem gewoon leuk om villa's en dure auto's te bekijken.

Er spelen twee jongetjes op straat. Ze zijn een jaar of tien en voetballen. Dat gebeurt gelukkig ook nog gewoon in Oud Zuid. Het is niet alleen hockey wat de klok slaat.
Een vrouw opent een raam van de eerste verdieping van een huis. Ze roept naar de jongetjes. "Olivier, Jonathan, jullie nieuwe Dior gympen worden vies als jullie voetballen. Kom naar binnen en ga gewoon met de Wii spelen".

Vroeger mocht ik overdag geen tv kijken. Op woensdagmiddag moest ik verplicht buiten spelen. Alleen als het regende mocht bij hoge uitzondering de tv weleens aan. Als ik verder echt niks kon verzinnen qua barbies, puzzelen of tekenen.
Ik ben blij met de tijd waarin ik opgroeide. Ik ben blij dat mijn ouders nooit Dior gympen voor me kochten.

Sinterklaas

Lieve Kaat,

Sint loopt al weken te malen
want waar blijven nou jouw verhalen?
Normaal wordt er wekelijk wel gepost
nu lijkt het of het te veel moeite kost

Ik weet wel dat je druk bent
het is niet dat Sint jou niet kent
Kaat van Desalniettemin
jij bent bezig met een nieuw begin

En dan zit het ook nog eens beetje tegen
lekkage in de nieuwe keuken na te veel regen
Omdat de eikels van de Nuon geen kap op de buis hadden geplaatst
Is iets wat mij ook enorm heeft verbaasd

Maar beste Kaat,
ik hoop wel dat er binnenkort een nieuw stukje op je log staat
Het is toch niet zo'n grote vraag?
Het hoeft namelijk niet persé vandaag

Liefs,
Sint

Beste Sint,

U heeft gelijk ik was erg druk
en had geen tijd voor een wekelijks nieuw stuk
Maar maakt u zich geen zorgen
want vandaag of morgen
ga ik weer schrijven over van alles en nog wat
want ik ben zelf de stilte ook zat

Succes vanavond met alle pakjes bezorgen
En een hele fijne verjaardag morgen

liefs,
Kaat